UNESCO

Als organisatie binnen de Verenigde Naties (VN) met verantwoordelijkheid voor onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie, bestrijdt Unesco armoede, bevordert zij duurzame ontwikkeling en stimuleert ze interculturele dialoog. Op vandaag omvat Unesco 195 lidstaten.

De kern van wat Unesco is en doet, is helder uitgedrukt in de preambule van haar Handvest (1945): “Omdat oorlogen beginnen in de hoofden van mensen, moeten we in de hoofden van mensen vrede opbouwen”. Dat doel kan worden benaderd door het stimuleren van samenwerking van individuen en groepen op het vlak van onderwijs, wetenschap, en cultuur, alsook door het bevorderen van de ontwikkeling van onafhankelijke mediavrije communicatie en informatie.

In 2015 heeft de VN de zogenoemde Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals , afgekort als SDG’s) aangenomen. Zij vormen een nieuwe mondiale agenda, die tegen 2030 de leefwereld van zoveel mogelijk mensen moet verbeteren. De SDG’s bestaan uit 17 ambitieuze en onderling verbonden doelstellingen. Unesco focust haar bijdrage op de uitvoering van negen SDG’s op die gebieden waarvoor haar expertise en leiderschap erkend zijn.

Unesco neemt wereldwijd het voortouw in de coördinatie van de Onderwijs Agenda 2030 die streeft naar inclusief, kwaliteitsvol onderwijs en naar het bevorderen van levenslang leren voor iedereen (SDG 4). Met haar programma’s draagt Unesco bij tot het bereiken van gendergelijkheid en de ontwikkeling van het vermogen tot zelf zelfbeschikking (‘empowerment’) voor alle vrouwen en meisjes (SDG 5). Gendergelijkheid is één van de twee topprioriteiten in Unesco’s middellange termijnstrategie 2014-2021.

In haar onderzoeksprogramma’s over waterbeheer en wetenschappelijke of technologische capaciteitsopbouw, draagt Unesco bij tot (i) het verzekeren van de toegang tot drinkbaar water (SDG 6) en (ii) de erkenning van wetenschap, technologie en innovatie in duurzame ontwikkeling (SDG 9). Unesco stimuleert het verwerven van kennis over de oceanen en draagt bij tot het duurzaam beheer van oceanen en kustlijnen (SDG 14). Zij zet in op biodiversiteit en op het beheer van natuurlijke rijkdommen met werelderfgoedsites en biosfeerreservaten (SDG 15). De organisatie ondersteunt inspanningen om klimaatverandering tegen te gaan en voor de aanpassing aan de gevolgen daarvan. (SDG 13).

Unesco neemt deel aan de totstandkoming van inclusieve, veilige en veerkrachtige steden, onder meer door middel van de bescherming van het cultureel en het natuurlijk erfgoed van de mensheid (SDG 11). Een ander speerpunt van de organisatie is het verzekeren van publieke toegang tot informatie, de veiligheid van journalisten en de bevordering van goed bestuur en de rechtsstaat (SDG 16).

Unesco speelt daarenboven een belangrijke normatieve rol door middel van haar Conventies, die als werkinstrument dienen in de uitvoering van belangrijke programmaonderdelen van de organisatie. Op vandaag zijn België en haar drie gemeenschappen betrokken partij bij 14 Unesco Conventies:

Unesco startte in 1948 met The Unesco Courier, een magazine dat het grote publiek wou laten kennismaken met het gedachtegoed en de fundamentele principes waarop de werking van de Organisatie is gebaseerd. Ondertussen hield de gedrukte editie op te bestaan maar in 2017 kreeg het tijdschrift nieuw leven ingeblazen: het is nu een volwaardig digitaal magazine dat vrij te raadplegen is voor iedereen.